Nijmegen, stad van Batavieren: het werk van Arkstee (1738) verketterd

Was Nijmegen de hoofdstad van de Batavieren, een volk dat in het jaar 69 na Christus in heldhaftig in opstand kwam tegen de Romeinen? Zonder twijfel, volgens Hans Kasper Arkstée, de Nijmeegse auteur van dit boek uit 1738. Het werk verscheen voor het eerst in 1733; vijf jaar later volgde deze tweede druk. De studie, die de geschiedenis van de Waalstad op rijm behandelde, groeide uit tot een belangrijke bouwsteen van wat tegenwoordig de Bataafse mythe heet. Een latere gebruiker had flinke bezwaren tegen het werk van Arkstee. Hij vond dat het werk niet rooms-katholiek genoeg was. Voorin lezen we dat het boek in de jaren 1830 in het bezit is geweest van H. van de Sand, “pastor”. Van 1833 tot 1883 leefde er ene pastoor Henricus van de Sand in Bergharen, tegenwoordig onderdeel van de gemeente Wijchen, vlakbij Nijmegen. Dit is waarschijnlijk de man geweest die zijn woede niet kon bedwingen. Hij schreef ‘vuil protestant’ en ‘geusboek’ op de titelpagina, en kon het niet nalaten om deze kwalificaties ook nog eens te onderstrepen.