Gebedenboek Thielman Kerver

 

Getijdenboeken zijn de bestsellers van de late middeleeuwen. Deze gebedenboeken voor leken volgen de indeling van het kloostergebed, maar de opzet is eenvoudiger en de omvang veel beperkter. Ze waren afgestemd op het drukke bestaan van ‘gewone’ gelovigen die vroom wilden leven, maar veel minder tijd hadden dan kloosterlingen. Toen in de tweede helft van de vijftiende eeuw de boekdrukkunst snel opkwam, verschenen er ook gedrukte getijdenboeken. De drukkers wilden een graantje meepikken van dit kassucces. De eerste voorbeelden zagen er eenvoudig uit, maar al snel verschenen er gedrukte getijdenboeken die even luxe waren als de mooie handgeschreven exemplaren.

Thielman Kerver, afkomstig uit Koblenz, had zich in Parijs gespecialiseerd in dergelijke luxe boeken. Hij drukte ze in allerlei talen: Frans, Duits, Spaans, Nederlands en, zoals dit boek, ook in het Latijn. Hij voorzag ze van verfijnde gravures met precies dezelfde voorstellingen als die in de handschriften. Het exemplaar in de Nijmeegse Universiteitsbibliotheek is gedrukt op perkament, wat heel ongebruikelijk was en uitzonderlijk kostbaar. Bovendien zijn de gravures ingekleurd, als een soort kleurplaat voor volwassenen: vakwerk dat door professionele ambachtslieden werd uitgevoerd. Zoals vrijwel alle getijdenboeken bevat dit boek voorstellingen uit de jeugd van Jezus. Het zijn mooie illustraties bij het kerstverhaal.